
عزاي شاه مردان باشد امشب
علي شد كشته در راه عدالت
كه زينب مو پريشان باشد امشب
حسن از داغ بابايش دل افكار
حسينش ديده گريان باشد امشب
بياييد تسليت گوييد به مهدي
كه از غم زار ونالان باشد امشب
شهادت حضرت علي (ع)بر همه تسليت باد
حجت الله ...
«ليتَ شِعری اينَ استَقَرَّت بکَ النَّوي...بَل ايُّ ارضٍ تُقِلُّکَ او ثَري،
اَبِ رَضوی...او غَيرها...ام ذی طُوی...
کاش می دانستم به کدامين مکان دلها به تو آرام گرفته اند...
و يا می دانستم که کدام سرزمين به زير پای توست...آيا در کوه
رضوايي،يا جای ديگر...يا به ديار ذی طوی...؟!...»
شب قدر، فاطمه است .
فاطمه است كه قدر او بر عالم و آدم مخفي مانده و خواهد ماند
و اي عجب كه برخي به دنبال قبر مخفي او ميگردند و ناله
ميكنند و از قدر و مراتب حضرتش غافلند!
در حديث است كه معصوم فرموده است: «ما حجت خداوند
هستيم بر عالميان و مادرمان فاطمه، حجت خداست بر ما!
يعني حجت خدا بر حجتهاي ديگر خدا! و كيست كه بتواند اين
معنا را درك كند كه چگونه فاطمه بر فرزندان معصوم خود حجت
است»!
بزرگي فرموده است: «فاطمه را نامي است كه در دنيا آدميان و
هركه را پاي به عالم خاك نهاده است اجازت دانستن و بردن آن
نام نيست و اين نام را در قيامت، جز به خوبان اجازت بردن آن را
عنايت نخواهند كرد! چه باشكوه و عظيم است اين زن كه
امالوجود است و پيامبر او را مادر خود ناميده است! و چه غافلند بعضي كه اين تعبير را به حساب تيمارهاي فاطمه از پدر بزرگوارش در دوران سخت آزارهاي مردم مكه گذاشتهاند!
با اين ديد، چه زيباست مؤمن روزهدار به ماه خدا مشرف شود!
همه مقدمات رجب و شعبان براي ورود به ماه رمضان است و
مقدمات دو دهه ماه رمضان ـ كه در آن شيطانها به غل و زنجير
كشيده ميشوند تا همه به عهد اولي كه با خدا بستهاند كه
شيطان را پرستش نكنند، بازگردند: «الم اعهد اليكم يا بني آدم
ان لا تعبدوا الشيطان انه لكم عدو مبين و ان اعبدوني هذا
صراط مستقيم» (سوره ياسين آيه 60 و 61)
براي اين است كه استطاعت درك شب قدر را داشته باشند و از
چنان منزلت و توان و ظرفيت نوري و معنوي برخوردار شوند كه
بتوانند درك كنند فاطمه چيست و فاطمه كيست! و چقدر اين
تعبير در حديث پيامبر اكرم زيباست كه شياطين در اين ماه به
زنجير كشيده ميشوند تا مردم به راحتي بتوانند با مصون ماندن
از گزند و آسيب و ضرر آنان، آماده درك شب قدر شوند و فاطمه
را بشناسند!
اوج اين مشابهت فاطمه و شب قدر در شب بودن آن است
شب تاريك است و اگر نوري در آن نباشد، هرچه و هر كه از
ديدها و ديدهها مخفي ميماند. مگر نه دنيا شب است و آخرت
روز، پس بايد قبل از قيامت در شب تيره، قيامتي كوتاه را در
درك فاطمه به تماشا نشست! فاطمه شب است و شب هم
تاريك و قدر او مثل شب تاريك، اما او زهرا و زهره است و طبق
حديث صحيح، نور آسمانها و زمين از نور وجودي او نشأت
گرفته است.
و طبق حديث كسا آسمانها و زمين و هر ماهي كه به دور
خورشيدي در گردش است و هر رودي كه در زمين جاري است
و هر خورشيدي كه بر عالمي نورافشاني ميكند، همه و همه
به يمن وجودي حضرتش كه قائمه فيض هستي است، وجود يافتهاند!
ماه رمضان فرا ميرسد؛ ماه درك فاطمه و درك قدر و منزلت او
در عالم هستي. دل و جان را به اين نسيم رحمت الهي كه
وزيدن گرفته است، بسپاريم و باور داشته باشيم كه اين نسيم
به هر كس كه بگذرد، جان جان او را مست فيض و لطف حضرت
دوست كه هر چه هست از اوست، نيكو خواهد كرد. اما درك
اين درك، كاري است دشوار! و مانند ترك ترك است كه در
عرفان گفتهاند! عدهاي ترك اعمال مكروه را قصد ميكنند و خود
را چيزي به حساب ميآورند، ولي عدهاي كه داراي مقام برتري
هستند، چنان خود را در برابر حضرت حق به چيزي نميانگارند
كه همان ترك را ترك ميكنند و در خود، قوه و قدرت و اختياري
نمييابند كه با آن تركي را پيشه گيرند! و چه زيباست انسان
روزهداري كه از خوردن و آشاميدن در اين ماه در ساعاتي منع
شده است، رمز امساك را بفهمد و از مراحل روزه جسم و حتي
روح بگذرد و روزه دنيا بگيرد! و مگر نه اين است كه انسان در
دنيا مسافر است! و روزه او امساك اوست از هرچه كه غير
اوست. اميد كه خدا ما را هم از اين روزه نصيبي عنايت فرمايد
كه تا زندهايم از دنيا و مافيهاي آن روزه باشيم و زبان جانمان تا
واپسين لحظه حيات، چنين بسرايد كه «ز هر چه غير يار
استغفرالله».
قرآن كريم به هنگام طرح قصه آدم سلام الله عليه مىفرمايد:
«فتلقى آدم من ربه كلمات» (1)
سپس آدم از پروردگارش كلماتى را دريافت نمود.
در تبيين وتفسير كلمات آمده است كه منظور انوار عترت طاهره است، بدين معنا كه انوار عترت طاهره همان مقامات علمى است كه حضرت آدم سلام الله عليه آن را تلقى كرد وزمينه نجات او فراهم گرديد ودر اين ميان همانطور كه حضرت اميرسلام الله عليه در مجموعه عترت قرار دارد، حضرت زهرا هم در آنجا مىتابد واين كه فاطمه زهرا صلوات الله عليها معروف ومشهور شده، نه براى آن است كه، زن تنها در حضرت زهرا خلاصه شده استبلكه به اين دليل است كه آن حضرت ديگران را تحت الشعاع قرار داده است. به عنوان مثل معصومين ديگر نيز مانند حضرت اميرسلام الله عليه، معروف نيستند واگر در عرف بخواهند مثل ذكر بكنند، به حضرت على... مثل مىزنند. در صورتى كه همه ائمه نور واحدند. همانطورى كه در بين معصومين، اميرالمؤمنين صلوات الله عليه معروف والگو شده است، در بين زنان هم حضرت فاطمه زهرا صلوات الله عليها اشتهار يافته است وگرنه زنان فراوانى بودند كه هم از عصمتبرخوردارند وهم از كمال متعارف وفوق متعارف، وليكن علت اين كه حضرت زهرا در بين زنان معروف شده همان علتى است كه بدان سبب، حضرت على... در بين ائمه معروف شده است.
پس مراد از لفظ كلمات در آيه شريفه
«فتلقى آدم من ربه كلمات»
اسماء الهى است وبارزترين مصداق اسماء الهى، عترت طاهرهاند كه در بين آنان، فاطمه زهرا صلوات الله عليها مىدرخشد.
نويسنده: آية الله جوادى آملى
على بن ابى طالب(ع) فرمود: بر شما باد در ماه رمضان به استغفار و دعاى زياد. اما دعاهاى شما دافع بلا از شماست. و اما استغفار شما از بين برنده گناهان است.
توضيح:
از وظايف روزه داران در اين ماه، دعا و درخواستحوايج از حضرت حق است كه بنده احساس نياز به پيشگاه بى نياز كرده، و دستهاى احتياج خويش را به درگاه او دراز مىكند.
- روزهاى ماه رمضان
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله): ايها الناس انه قد اقبل اليكم شهر الله بالبركة و الرحمة و المغفرة، شهر هو عند الله افضل الشهور، و ايامه افضل الايام و ليالى افضل الليالى و ساعاته افضل الساعات. (2)
ترجمه:
رسول خدافرمود: اى مردم ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به شما رو كرده است، ماهى است كه پيش خدا بهترين ماه است و روزهايش بهترين روزها و شبهايش بهترين شبها و ساعاتش بهترين ساعات.
- اعتكاف
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله): اعتكاف عشر فى شهر رمضان تعدل حجتين و عمرتين. (3)
ترجمه:
رسول خدافرمود: اعتكاف در يك دهه از ماه مبارك رمضان برابر با ثواب دو حج و دو عمره است.
توضيح:
در ايام و ليالى مقدسهاى، طبق روايات رسيده از ائمه معصومين (عليهم السلام) مستحب است كه هر مسلمانى در صورت امكان دهه آخر ماه مبارك رمضان را در مسجد معتكف شود، كه پيامبر اكرم(ص) در تمامى عمرش چنين مىكرد.
- تلاوت قرآن
بهترين اعمال در شبها و روزهاى ماه مبارك رمضان، تلاوت قرآن است. اگر چه تلاوت قرآن در تمام اوقات ثواب دارد، ولى چون قرآن در ماه رمضان نازل شده است، از اجر و ثواب ويژهاى برخوردار است چنانچه وارد شده:
قال ابو جعفر (عليه السلام): لكل شىء ربيع و ربيع القرآن شهر رمضان (4)
ترجمه:
امام باقر(ع)فرمود: براى هر چيزى بهارى است و بهار قرآن رمضان است.
بنا بر اين امتيازات قرآن به اعتبار نزولش در ماه رمضان از ماههاى ديگر بيشتر است.
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله): من تلافيه آية من القرآن كان له مثل اجر من ختم القرآن فى غيره من الشهور. (5)
ترجمه:
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله):اگر كسى در اين ماه يك آيه از قرآن تلاوت كند، ثوابش مثل كسى است كه در غير ماه رمضان يك ختم قرآن كرده است.
- افطارى و صدقه دادن
قال الباقر (عليه السلام): يا سدير، هل تدرى اى ليال هذه؟ فقال له نعم. جعلت فداك ان هذه ليالى شهر رمضان فما ذاك؟ فقال له اتقدر على ان تعتق كل ليلة من هذه الليالى عشر رقاب من ولد اسمعيل؟ فقال له سدير بابى انت و امى لا يبلغ مالى ذاك، فما زال ينقص حتى بلغ به رقبة واحدة فى كل ذلك يقول: «لا اقدر عليه فقال له: افما تقدر ان تفطر فى كل ليلة رجلا مسلما؟ فقال له: بلى و عشرة فقال له (عليه السلام):
فذاك الذى اردت يا سدير، ان افطارك اخاك المسلم يعدل عتق رقبة من ولد اسماعيل عليه السلام. (6)
ترجمه:
امام باقر(ع)فرمود:اى سدير! آيا مىدانى چه شبهايى است اين شبها؟ سدير گفت:
بلى فدايت گردم اين شبها شبهاى ماه رمضان است، مگر اين شبها چگونه است؟ امام (عليه السلام) فرمودند: آيا قدرت دارى هر شب از اين شبها ده بنده از فرزندان اسماعيل (ع) را آزاد كنى؟ پس سدير عرض كرد: پدر و مادرم به فدايت، ثروتم كفاف نمىدهد، پس امام پيوسته تعداد بندهها را كم كرد، تا رسيد به يكى در تمام اين ماه، سدير گفت: قدرت ندارم پس امام(ع) به او فرمود: آيا قدرت ندارى هر شب يك مسلمان روزهدارى را افطار دهى؟ سدير عرض كرد: بلى تا ده نفر را هم مىتوانم افطارى بدهم، پس امام به او فرمود:
اى سدير همان است كه اراده كردى يعنى با افطارى دادن ده روزهدار به ثواب عتق و آزاد كردن ده بنده از اولاد اسماعيل (ع) نايل مىگردى.
توضيح:
خداوند انسان روزهدار را بر آنچه انفاق مىكند در خوردنيها و آشاميدنيها محاسبه نمىكند ولى در اين امر «اسراف» نشود.
عن ابى عبد الله عليه السلام: من تصدق فى شهر رمضان بصدقة صرف الله عنه سبعين نوعا من البلاء. (7)
ترجمه:
امام صادق (ع)فرمود: هر كس در ماه رمضان صدقهاى بدهد خداوند هفتاد نوع بلا را از او دو مىكند.
قال الله تبارك و تعالى:
يا ايها الذين آمنوا كتب عليكم الصيام كما كتب على الذين من قبلكم لعلكم تتقون.
خداوند تبارك و تعالى مىفرمايد:
اى كسانى كه ايمان آوردهايد روزه بر شما نوشته (واجب) شد، چنانكه بر آنان كه پيش از شما بودهاند واجب شده بود باشد كه پرهيزگار شويد.




